Film Obcy: Przymierze / Alien: Covenant – Recenzja

Obcy Przymierze – Recenzja Alien: Covenant (Prometeusz 2) – Dr. Gediman

Jeżeli po „Prometeuszu” reżyser Ridley Scott czuł rozczarowanie fanów cyklu o „Obcym”, to po swoim nowym filmie na pewno poczuje jeszcze bardziej wzmocnioną krytykę, tym razem jednak z dwóch obozów – zarówno zwolenników „Prometeusza”, jak i miłośników pierwotnej Sagi. Film może nie zadowolić ani jednych, ani drugich.

Scott w „Alien: Covenant” postanowił bowiem porzucić frapujące kwestie, poruszone w poprzedniej części serii i dotyczące rasy Inżynierów oraz okoliczności powstania inteligentnego życia na Ziemi.
Jeżeli od „Przymierza” oczekujecie uzyskania odpowiedzi na pytania postawione w „Prometeuszu” – zawiedziecie się. Rasa Inżynierów została bowiem brutalnie starta z kart scenariusza i niemal całkowicie pominięta w fabule filmu. Nie dowiedzieliśmy się o niej zupełnie nic.

Można wręcz stwierdzić, iż tym posunięciem Scott zakpił sobie z miłośników „Prometeusza”. W poprzedniej części stworzył dość intrygujący zarys obcej cywilizacji, by w kontynuacji ją pominąć i nic nie wyjaśnić. Kim byli Inżynierowie, czym była stworzona przez nich mutagenna substancja organiczna, dlaczego chcieli nas zniszczyć? Prawdopodobnie nigdy się już nie dowiemy, gdyż Covenant obrał zupełnie inny kurs.

Niestety, w „Obcym: Przymierze” nie dowiemy się także, czym były dziwne, mutagenne formy życia oraz inne Trilobity i Diakony, które wyniszczyły załogę statku Prometeusz i przedstawiciela rasy Inżynierów. Te formy zostały zapomniane i pominięte. W ich miejsce pojawiają się kolejne udziwnione, niebezpieczne formy życia i na dobrą sprawę nie wiadomo, dlaczego prezentują się tak, a nie inaczej.
Scott, zamiast udzielić nam mniej lub bardziej wyczerpujących odpowiedzi, zostawia widza z kolejnymi, nowymi pytaniami i potężnymi lukami fabularnymi…

Twórcy filmu postanowili obrać inny kierunek i powrócić, przynajmniej w teorii, do korzeni Sagi „Obcy”. „Covenant” nie tylko wraca do starcia kruchej, ludzkiej istoty z niebezpiecznym kosmicznym potworem, ale także wyjaśnia nam, jak powstała owa groźna forma życia.
Pozostaje jednak pytanie, czy naprawdę pragnęliśmy otrzymać odpowiedzi w tej kwestii? Obcy zawsze wzbudzał lęk wśród widzów, gdyż odzwierciedlał ich lęki, był wręcz materializacją sennych koszmarów oraz pozostawał nieodgadniony. Podsunięte nam rozwiązanie zagadki spłyca i wręcz trywializuje pochodzenie Ksenomorfa. Zapewniam, że miłośnicy pierwotnej Sagi będą mieli poważny problem, aby przyjąć podsunięte przez Scotta i spółkę rozwiązania.

Osobiście z tego też względu nie traktuję serii zapoczątkowanej „Prometeuszem” jako części Sagi i to niezależnie, czy w tytule filmu pojawia się magiczny zwrot „Obcy”, czy też nie, oraz jakie jest zdanie na ten temat samego reżysera. Nowe filmy Scotta odseparowuję od wcześniejszych części i powiem Wam, że takie rozróżnienie bardzo mi pomogło przetrwać dość jałowy seans „Covenanta”.

 

Jak już wspomniałem, reżyser postanowił porzucić frapujące kwestie dotyczące pochodzenia człowieka i skupił się mocniej na wątku stricte science-fiction, dotyczącym formy ewolucji sztucznej inteligencji. Najmocniej zyskała na tym postać, a w zasadzie dwie postaci, wybornie zagrane przez Michaela Fassbendera. Androidy stają się motywem przewodnim obu filmów, a ich znaczenie w zwrotach fabularnych i wydźwięk obu opowieści jest wręcz przeogromne.

Nie ukrywam, iż spodziewałem się innego rozłożenia akcentów fabularnych. Scott po „Prometeuszu” najwyraźniej dostrzegł jednak, jak wielki potencjał tkwi w postaci Davida i postanowił tchnąć w nią całą moc fabularną, w efekcie zaniedbując elementy poboczne.

Niezależnie od tego, czy film jako całość Wam się spodoba, czy też nie, najjaśniejszą jego stroną pozostaną postaci androidów i będziecie je dobrze wspominać.

Zanim przejdę do innych pozytywnych akcentów „Alien: Covenant”, skupię się na jego pozostałych negatywach. A naprawdę jest co wymieniać.

Jeżeli film „Prometeusz” drażnił Was lekkomyślnością (delikatnie mówiąc) członków załogi statku badawczego i trywialnym narażaniem się na niebezpieczeństwo, to niestety mam złe wieści – w nowej części jest tylko odrobinę lepiej w tej materii.

Załoganci Covenanta mają w głębokim poważaniu podstawową wiedzę naukową na temat niebezpieczeństw związanych z nieznanymi drobnoustrojami obcych światów. Bez jakichkolwiek zabezpieczeń wychodzą na powierzchnię odległej planety, pełnej obcej flory. Ocierają się i dotykają gołą skórą nieznanych im roślin, nie zważają na to, gdzie stają i co mogą naruszyć, myją się w tutejszej wodzie, dosłownie wciskają nos w obce formy roślinne i aż proszę się o szybką, bolesną śmierć w hektolitrach płynów ustrojowych, co, jak łatwo się domyśleć, funduje im Scott.

Procedury kwarantanny, czy też żenujące próby ich zastosowania wołają o pomstę do nieba. Czy widząc załoganta w stanie, przy którym ostatni etap gorączki krwotocznej wydaje się być śmieszną igraszką, wpuścilibyście go na pokład statku? Czy odcinalibyście zarażonych od siebie, gdybyście zostali opryskani krwią zarażonego? Oczywiście zdaje sobie sprawę, że człowiek będący w szoku, czy działający w dużym stresie może przestać zachowywać się racjonalnie, ale ludzie wysłani w kosmos powinni w mniejszym lub większym stopniu być przygotowani i przeszkoleni na niespodzianki i choroby na obcych planetach.

Nie będę szerzej komentował próby zabicia pierwszego pojawiającego się Neomorfa, gdyż jest to bliższe komedii niż teoretycznie poważnemu filmowi sci-fi.

Zastanawia również ignorancja załogi tycząca się rasy Inżynierów i lekceważenie napotkanych obcych budowli czy też losu, jaki ich spotkał. Członkowie wyprawy są wyjątkowo mało dociekliwi.

Kolejnym mankamentem jest nieumiejętne stopniowanie napięcia przez twórców filmu oraz porzucenie (świadome bądź nie) próby budowania grozy. Film jest szarpany, nierówny, mocne sceny przeplatane są dłużącymi się przerywnikami (patrz scena z fletem). Zabrakło twórcom konsekwencji i klarownego sposobu na prowadzenie narracji.

W efekcie, przykładowo przez pierwsze ok. 30 minut filmu jesteśmy w miarę spokojnie wprowadzani w atmosferę typowego, klasycznego science-fiction o eksploracji nowych światów, by dosłownie za pstryknięciem palców zostać wrzuconym w wir zdarzeń krwistego i „bezdusznego” slashera. Czystki w załodze Covenanta następują tak szybko i tak gwałtownie, że nawet nie zdążymy poczuć jakiejkolwiek więzi ze skąpo przedstawionymi postaciami, ba – nawet nie zdążymy poczuć jakiegokolwiek zagrożenia.

Rozumiem także, iż wszyscy już dobrze znamy postać Ksenomorfa i jakoby typowy mechanizm budowania grozy w przypadku tej postaci może się obecnie nie sprawdzić, gdyż doskonale wiemy, co wyskoczy z ciemnego zakamarka. Niemniej nie tłumaczy to wg mnie decyzji twórców o porzuceniu prób przestraszenia widza czy takiego budowania napięcia, aby pojawienie się kultowego stwora było momentem kulminacyjnym danej sceny. Ksenomorf pojawia się zatem bez żadnych ceregieli i podchodów, dokonując krwistej rzezi i niestety nie zostawiając żadnej „rysy” na widzu, ani nie dostarczając szczególnych emocji.

Zastanawiam się również, czy pojawienie się Neomorfa oraz jego odmiennego cyklu rozwojowego, było naprawdę konieczne i potrzebne? Niemniej trzeba stwierdzić, iż stwór ten wprowadził nieco świeżości, a sceny z jego udziałem są lepiej rozpisane i dostarczają większej dawki emocji niż ze starym, dobrym znajomym – Ksenomorfem.

Kolejna sprawa to zastanawiająco słabe CGI, czyli komputerowe przedstawienie postaci młodych form Neomorfa i dorosłego Ksenomorfa. Wygląda to, jakby technika stanęła w miejscu i przez ostatnie 20 lat nic się nie rozwinęła. Zaryzykowałbym nawet stwierdzenie, iż animację Obcego lepiej zaprezentowano w czwartej części Sagi z 1997 roku.

Obcy z „Przymierza” mnie nie przekonuje, widać sztuczność w jego ruchach, brakuje mu płynności i kociej zwinności. Najgorsze, iż mocno rzuca się w oczy naniesienie na obraz komputerowej postaci – co najlepiej widać w ostatnich scenach filmu.

W zakresie efektów komputerowych najlepiej i najwiarygodniej wypadła natomiast postać dorosłego Neomorfa, aczkolwiek na pewno nie wszystkim to dość ohydne stworzenie przypadnie do gustu.

Ostatnim mankamentem filmu, o którym muszę wspomnieć są sposób przedstawienia postaci oraz dobór aktorów pod konkretne role. Nigdy nie byłem zwolennikiem Dr Shaw, zagranej wg mnie dość kiepsko i niekonsekwentnie przez umalowaną Noomi Rapace. Liczyłem, że nowa główna bohaterka będzie znacznie lepsza i bardziej charyzmatyczna.

Niestety, ale dobór do tej roli Katherine Waterston był raczej strzałem w kolano. Aktorka zupełnie nie pasuje do roli twardej i nieustępliwej postaci, która potrafi przeciwstawić się kapitanowi, objąć dowodzenie nad grupą ludzi i jeszcze walczyć z obcą formą życia. Jest ona bez wątpienia dobrą aktorką, co już niejednokrotnie udowadniała, ale jej aparycja, delikatność, świecące niewinnością oczy i dziewczęcy głosik gryzie się mocno z rolą Daniels.
Nie sądziłem, że to kiedykolwiek powiem, ale zatęskniłem za Noomi Rapace.

Reszta postaci niewiele wnosi do filmu i w większości są jedynie potencjalnymi ofiarami obcych form życia. Wyjątkowo na nerwy działał mi Oram (Billy Crudup), kapitan, który został zmuszony do dowodzenia wbrew swoim predyspozycjom osobowościowym. Biedaczysko…

Dobrze natomiast odebrałem postać Tennessee, granego przez Danny’ego McBride’a. Widz powinien łatwo złapać kontakt z tą postacią, która wzbudza sympatię jako typowy „równy gość”. Pozytywnie również muszę wypowiedzieć się o Upworth (Callie Hernandez), lecz była to postać zaledwie epizodyczna.

 

Skoro już zacząłem pisać o jasnych akcentach filmu, pora najwyższa skupić się na pozytywach produkcji.

Film „Obcy: Przymierze” potrafi zachwycić, czy wręcz oczarować oprawą audio-wizualną. W tym elemencie najnowszy film Scotta wskakuje być może na jeszcze wyższy poziom niż „Prometeusz”. Majestatyczne tło, na którym rozgrywa się akcja „Przymierza” jest niekiedy zniewalające i hipnotyzujące. Nie zabrakło panoramicznego kosmosu oraz krajobrazów obcej planety, pełnych złowieszczych kłębów chmur, rozświetlanych wyładowaniami lub blaskiem pobliskiej gwiazdy. Na tle takich scenerii podróż statku kolonizacyjnego Covenant czy lądowników ogląda się na dużym ekranie wręcz wybornie. Sylwetka białawego statku idealnie komponuje się z krajobrazem, tworząc harmonijny i kojący obraz.

Powierzchnia obcej planety jest już mniej przyjazna i wręcz przytłaczająca. Mroczne, zalesione góry wiszą nad bohaterami niczym groźba złowrogiej przepowiedni, co nadaje filmowi cięższego klimatu niż w dość przyjemnym wizualnie „Prometeuszu”.

Plusem „Obcego: Przymierza” są scenografia, przepełniona fizycznymi, namacalnymi modelami oraz niezwykle realistyczne oddanie wnętrze statku Covenant, jak i lądownika. W funkcjonalność tych statków łatwo uwierzymy. Dopieszczenie detali ścian, podług, kokpitów sterowniczych czy śluz jest wręcz godne podziwu. Każdy element tych konstrukcji świadczy o tym, iż mamy do czynienia z pojazdami, które są miejscem życia i pracy naukowców. Pomieszczenia i korytarze są zatem mniej sterylne niż w przypadku poprzedniej filmowej części.

Osobny akapit należy się muzyce autorstwa Jeda Kurzela, która w mojej opinii jest znacznie lepsza niż kompozycje Marca Streitenfelda w „Prometeuszu”. Muzyka Kurzela jest opisowa, gra w tle, nie wybija się przed szereg, wzmaga doznania, potęguje napięcie oraz buduje specyficzny klimat. W pierwszych fragmentach filmu dość często przebija się motyw znany dobrze z filmu „Alien”. Wydaje mi się jedynie, że było go trochę zbyt dużo, co wśród miłośników Sagi „Obcy” może wywoływać wrażenie dość nachalnej wtórności. Od kilku dni wsłuchuję się w soundtrack Kurzela, ale nie mam jednak odczucia, iż kompozytor splagiatował utwory Goldsmitha, lecz raczej wykorzystał je, by stworzyć nową jakość. Oglądając film, nie byłem tego jednak taki pewny.

 

Podsumowując – jaki był „Obcy: Przymierze” / „Alien: Covenant”?

Film w reżyserii Scotta, podobnie jak w przypadku recenzowanej niedawno produkcji „Life”, wzbudził we mnie mieszane uczucia.
Nie bez przyczyny wymieniłem tytuł „Life”, gdyż oba wspomniane filmy są kosmicznymi thrillerami, w których pieczołowicie zadbano o scenografię i wyborne wrażenia wizualne, lecz oba rażą wtórnością i nie dostarczają fabularnych argumentów, aby można się było zachwycać tymi produkcjami.

Nie zgodzę się, iż „Covenant” jest horrorem, co często słyszałem z ust wielu recenzentów. Owszem, film jest momentami brutalny i bardzo krwisty, ale nie ma w nim grozy i nawet nie stara się jej budować. Scott stworzył thriller z elementami kina akcji lub raczej kino akcji z elementami thrillera.

 

Film „Obcy: Przymierze” dostarcza świetnych audio-wizualnych wrażeń (nie licząc CGI). Ma dość dobre, aczkolwiek nierówne i rwane tempo. Montaż zostawia wiele do życzenia, co w filmach Scotta nie zdarza się często.

Nie zabraknie w nim niedorzeczności kolejnych zwrotów akcji i kuriozalnych zachowań bohaterów, w czym niestety utrzymuje poziom „Prometeusza”.

Fabularnie film ten dostarczy kilka w miarę interesujących kwestii dotyczących rozwoju sztucznej inteligencji i znaczenia kreacji. Pytanie, czy dla zwolenników „Aliena” lub „Prometeusza” akurat ten motyw będzie na tyle interesujący, aby chcieli zobaczyć kolejną część.
Muszę również zwrócić uwagę na bardzo łatwe do rozszyfrowania i przewidzenia zakończenie, które zakładało zaskoczenie widza.

 

Porównując „Przymierze” do „Prometeusza” jest on filmem mniej odważnym i mniej rewolucyjnym. Nawet chwalony aspekt wizualny również stanowi pewną formę wtórności, ponieważ już to wszystko widzieliśmy w części pierwszej. Troszkę tutaj zmieniono, dodano więcej mroku,  ale sceny wchodzenia na orbitę planety  czy lądowania na jej powierzchni są niemal żywcem skopiowane z „Prometeusza”.
Niemniej fabularnie „Covenant” jest bardziej uporządkowany, lepiej się go odbiera jako spójną całość. Widoczny jest także bardziej wyrazisty pomysł na jego kontynuację niż w przypadku poprzedniej części.

Czy warto film zobaczyć w kinie? Wydaje mi się, że tak, chociażby biorąc pod uwagę wrażenia audio-wizualne. Osobom oczekującym głębokiego przesłania i w pełni wiarygodnego filmu science-fiction radzę mocno obniżyć oczekiwania.

 

Miłośnicy Sagi „Obcy”, którym nie spodobał się „Prometeusz” raczej powinni ominąć kina, gdyż w mojej opinii nowa część nie ma walorów, które mogłyby przekonać malkontentów.
Osoby, które mimo wszystko zdecydują się na seans mogą mieć poważne powody, by kwestionować, czy obrany przez „Covenant” kurs jest najlepszy dla tej serii.
Czy nie lepiej, aby Scott porzucił ten temat i pozwolił komu innemu rozwinąć ten cykl?

 

Na samo zakończenie muszę jeszcze zaznaczyć, iż twórcy filmu i osoby zaangażowane w marketing zrobili ogromną krzywdę każdemu widzowi, który śledził doniesienia medialne odnośnie powstającej produkcji. W licznych zwiastunach, spotach, prologach i klipach pokazano praktycznie wszystko, co w filmie najważniejsze.
Nigdy dotąd nie byłem na premierze filmu, o którym wiedziałem niemal wszystko jeszcze tygodnie przed pierwszym seansem. Za to, iż jestem miłośnikiem tematu i za swoją ciekawość zapłaciłem jałowym odbiorem filmu w kinie. Seans przypominał bowiem odtworzenie i poukładanie dobrze znanych zwiastunów.
Trudno, dostałem nauczkę i od dziś staję się trailerowym abstynentem. Jak widać osoby odpowiedzialne za marketing robią wszystko by zabić radość wizyty w kinie, nie znają umiaru w podawaniu szczegółów fabularnych. Trzeba zatem samemu zadbać o swoje przyszłe umilenie kinowych seansów.

OCENA :

Dr. Gediman

 

 

^{źródło zdjęć: www.imdb.com/title/tt2316204/mediaindex?ref_=tt_ov_mi_sm}

 

„Obcy: Przymierze” – zobacz także:

• POZOSTAŁE RECENZJE FILMU
• FILM OBCY PRZYMIERZE – INFORMACJE
• NEWS
• TRAILER / ZWIASTUNY
• OBSADA
• PREMIERA
• FABUŁA – OPIS
• PLAKATY
• SOUNDTRACK