Komora kriogeniczna – Technologie Sagi „Obcy”

Komora kriogeniczna – informacje

Komora kriogeniczna była aparaturą pozwalającą człowiekowi na zajście i utrzymanie się przez dłuższy czas w stanie hibernacji. Stanowiła podstawowe wyposażenie każdego statku kosmicznego i pozwalała na odbywanie długich lotów bez uszczerbku na zdrowiu i starzenia się. Ze względu na swoje zastosowanie, astronauci żartobliwie określali kriokomory mianem „lodówek”. 

Idea hibernacji była równie stara jak historia lotów kosmicznych i wynikała z potrzeby ochrony astronautów przed fizycznymi i psychicznymi skutkami długich lotów międzygwiezdnych. Trwające nawet kilka lat podróże narażały pracowników branży kosmicznej na szereg dolegliwości, zaczynając od wynikającej z odizolowania depresji, na starzeniu się skończywszy.

Pierwsze kriokomory powstały mniej więcej w połowie XXI wieku i w dużej mierze właśnie one umożliwiły człowiekowi dynamiczną kolonizację kosmosu. Powstały niezliczone modele komór kriogenicznych, produkowanych na potrzeby jednostek cywilnych i wojskowych. Z reguły były to podłużne pojemniki o owalnym przekroju i długości około 2 – 2,5 metra, w których astronauci kładli się niczym w łóżkach. Procedura wymagała rozebrania się do bielizny oraz przyczepienia czujników do piersi. Od góry komora przykryta była podłużną, szklaną pokrywą.

Umieszczony w niej człowiek szybko zapadał w senny letarg. Proces sztucznej hibernacji zaczynał się od powolnego obniżania temperatury ciała do wartości nieznacznie wyższej niż 0^oC. Naczynia krwionośne zwężały się, akcja serca spadała do kilku uderzeń na minutę, zaś tempo oddechu i zużycie tlenu zmniejszało się do minimum. Metabolizm organizmu wprowadzonego w ten stan znacząco spadał, utrzymując funkcje życiowe na minimalnych obrotach i zatrzymując proces starzenia. Wraz z pozostałymi funkcjami aktywność mózgu obniżała się, pozostawiając miejsce jedynie na marzenia senne. Osoba zahibernowana mogła doświadczać długich, trwających nawet rok snów, pomagających zachować zdrowie psychiczne.

W tym stanie organizm był zdolny do przetrwania dłuższego czasu bez pokarmu, wody i ciepła. Jedynym warunkiem determinującym przeżycie pasażera była temperatura odrobinę wyższa niż zero stopni (zamarznięcie zabiłoby człowieka) oraz dostęp do podstawowej ilości tlenu. 

Nad wszystkimi funkcjami życiowymi pasażera czuwał komputer. W razie nieprzewidzianych okoliczności, takich jak pożar na pokładzie jednostki, wybuch bądź rozszczelnienie kadłuba, komory z ludźmi były automatycznie przenoszone do kapsuł ratunkowych i wystrzeliwane w kosmos. Litowo–jonowe baterie mogły przy minimalnym zużyciu energii utrzymać śpiącego człowieka przy życiu przez sto lat. Najdłuższa zanotowana hibernacja trwała 57 lat, rekord ten ustanowiła porucznik Ellen Ripley, dryfując w kosmosie po katastrofie frachtowca USCSS Nostromo.

Proces budzenia, podobnie jak zasypiania, odbywał się stopniowo, chroniąc organizm przed szokiem wynikającym z nagłej zmiany i dając mu czas na powrót do dawnej sprawności. Oddech i puls powoli przyspieszał, temperatura ciała podnosiła się, układ nerwowy zwiększał swoją aktywność. Pod koniec tego procesu powracała świadomość i pasażer budził się niczym ze snu.

Normalnymi objawami po przebudzeniu było trwające przez kilka dni zmęczenie, nudności, zawroty głowy, zwiększony apetyt i niekiedy złe samopoczucie. Po hibernacji dłuższej niż przewidywany okres kilku miesięcy bądź lat, wymagana była hospitalizacja i opieka medyczna, mająca doprowadzić organizm do równowagi, zaburzonej przez zbyt długi letarg.

Kriokomory często wyposażone były w wyświetlacze holograficzne pokazujące funkcje życiowe śpiącego człowieka oraz w dodatkowe aparatury monitorujące jego stan zdrowia. Urządzenia te często wzbogacano o podstawowe wyposażenie medyczne, pozwalające prześwietlić człowieka czy też zbadać próbkę krwi. Dzięki takim rozwiązaniom komora stawała się również prowizorycznym ambulatorium, pozwalającym wykryć ewentualne zaburzenia zdrowotne zahibernowanej załogi bądź posłużyć jako narzędzie diagnostyczne. 

Podbój i eksploatacja kosmosu nie byłby możliwe bez metody pozwalającej przetrwanie długich lotów, w związku z czym komory kriogeniczne trwale weszły do obiegu i od połowy XXI wieku proces hibernacji na stałe związał się z dalekimi podróżami. Modele komór z XXIV wieku nie różniły się w znaczącym stopniu od starszych wersji, co najwyżej wzbogacano je o nowinki techniczne zwiększające ich wytrzymałość i zapewniające gwarancję jak najzdrowszych warunków dla pasażerów. 

Rublev

Źródła zdjęć:

http://alienanthology.wikia.com/wiki/File:Alien2-074.jpg
http://alienexplorations.blogspot.com/2007/03/borrowed-from-alien-saga-6-pyramid.html
http://avp.wikia.com/wiki/File:Ripley_in_hypersleep.PNG

Zobacz także:

• Caterpillar Power Loader  – czyli kultowy egzoszkielet >>
• Kapsuła ratunkowa BD-409 EEV >>
• Wszystkie technologie Sagi „Obcy” >>