Film „Diuna 3” (Dune: Part Three, 2026) – finał epickiej trylogii Villeneuve’a
Są takie franczyzy, które wraz z kolejną częścią po prostu podnoszą stawkę i dają widzom więcej efektów oraz monumentalnych obrazów. Wszystko po to, aby łatwo przekonać widza, że oto dostaje widowisko jeszcze większe od poprzedniego. W przypadku „Diuny” Denisa Villeneuve’a ten mechanizm działa nieco inaczej. Owszem, skala była tu elementem kluczowym, ale w moim odczuciu nie chodziło wyłącznie o rozmach. Villeneuve budował swoje filmy jak doświadczenia oparte na ciężarze obrazu, fizyczności i czuciu przestrzeni czy wiarygodności samego świata. Arrakis miało narzucić widzowi własne warunki odbioru. „Diuna: Część trzecia” zapowiada się jako najciekawszy test tej strategii, bo zamiast prostego eskalowania widowiska ma domknąć historię w punkcie, w którym mit bohatera zaczyna obracać się przeciwko niemu. Film „Diuna 3” zakończy trylogię reżysera, a fabularną podstawą produkcji jest „Mesjasz Diuny” Franka Herberta. Zatem najpewniej zamiast filmu wojennego, otrzymamy bardziej wyrazisty i pełen napięcia thriller.
Fabuła Diuny 3: adaptacja „Mesjasza Diuny”
„Mesjasz Diuny” nigdy nie był materiałem, który prosił się o klasyczną filmową adaptację. „Diuna: Część trzecia” może być najbardziej ryzykownym i zarazem najbardziej dojrzałym rozdziałem całej filmowej trylogii. Materiał źródłowy jest bowiem znacznie chłodniejszy, mocniej polityczny i bardziej gorzki niż pierwsza „Diuna”, pokazująca koszt przejęcia ogromnej władzy przez jednostkę-symbol. Jeżeli więc druga część filmu Villeneuve’a była kulminacją drogi Paula Atrydy do mesjasza, który rzucił wyzwanie imperium, to trzecia wykona ruch odwrotny: od triumfu przejdziemy do konsekwencji. Przeskoczymy zatem o 17 lat po rzuceniu imperatora na kolana, aby skupić się na dalszych konsekwencjach. To nie będzie zatem opowieść o dalszym podboju, lecz o władzy, która okazuje się ciężarem nie do uniesienia. Paul zatem zmierzy się ze skutkami własnego kultu i politycznego dziedzictwa obciążonego przemocą i manipulacją, a także religijną instrumentalizacją Fremenów.
Dramaturgia nie będzie tutaj wynikać z samego ruchu armii czy z kolejnych spektakularnych starć, lecz głównie z napięć pomiędzy bohaterami. To właśnie tutaj trailer i pierwsze materiały promocyjne mają sens o tyle, o ile dopowiadają cięższy, bardziej ponury ton adaptacji. Paradoksalnie osoby, którym nie do końca podobała się część druga przez zbyt duży nacisk na rozmach i efektowność, mogą bardziej docenić finał trylogii, który mocniej zaakcentuje narrację oraz napięcia między bohaterami.
Obsada i nowe postacie, które zmieniają układ sił
W obsadzie „Diuny: Części trzeciej” wracają nazwiska, bez których zamknięcie tej historii byłoby niemożliwe.
Timothée Chalamet ponownie wciela się w Paula Atrydę, Zendaya wraca jako Chani, Rebecca Ferguson jako Lady Jessica, Florence Pugh jako księżniczka Irulan, a Javier Bardem ponownie gra Stilgara.
Szczególnie ważna wydaje się obecność Irulan, bo w „Mesjaszu Diuny” to jedna z postaci, przez które polityczny wymiar historii staje się bardziej wyraźny i mniej romantyczny.
Z kolei dalsza obecność Jessiki i Stilgara zapowiada kontynuację dwóch różnych form i porządku wpływu: rodzinnego oraz religijno-plemiennego.
Najważniejszym nowym elementem obsady może być Robert Pattinson jako Scytale – postać działająca w cieniu i mistrz manipulacji, który zamiast otwartego konfliktu wprowadza do historii niepewność i grę pozorów. To właśnie jego obecność najmocniej może przesunąć „Diunę 3” w stronę politycznego thrillera, w którym zagrożenie często nie jest bezpośrednio widoczne, a władza zaczyna się kruszyć gdzieś od środka.
Anya Taylor-Joy, wcześniej jedynie zasygnalizowana w filmowym uniwersum, ma już pełnoprawnie wcielić się w Alię Atrydę, czyli postać o ogromnym znaczeniu symbolicznym i politycznym dla dalszego rozwoju rodu. A postać ta została w książce ukazana jako wyjątkowo niepokojąca i postawiona w niebezpiecznej sytuacji psychicznej, rozdarta między własną tożsamością a głosami przodków.
Do tego dochodzą Ida Brooke jako Ghanima i Nakoa-Wolf Momoa jako Leto II, co samo w sobie pokazuje, że Villeneuve nie omija konsekwencji czasowego przeskoku i wprowadza do filmu kolejne pokolenie Atrydów zgodnie z logiką materiału źródłowego.
Osobny akapit należy się Duncanowi Idaho. Jason Momoa wraca do roli mimo śmierci Duncana w pierwszym filmie. Jego nowa rola w adaptacji „Mesjasza Diuny” niesie ze sobą ciężar tożsamości oraz instrumentalnego traktowania człowieka przez system władzy. Nawet bez wchodzenia w spoilery można uczciwie powiedzieć, że jego obecność w finale trylogii będzie jednym z najbardziej znaczących elementów dramaturgicznych całej historii.
Premiera światowa i polska filmu
Na dziś najbardziej stabilną i powtarzaną datą pozostaje 18 grudnia 2026 roku jako termin szerokiej premiery kinowej filmu.
Film trafi do IMAX i w dużej mierze był właśnie kręcony pod IMAX i znacznie częściej ma wykorzystywać format „pionowy” niż część druga.
Finał, który może okazać się niewygodny
Im więcej wiadomo o „Diunie: Części trzeciej”, tym wyraźniej widać, że nie musi to być film „największy” w najbardziej oczywistym sensie. Znacznie ciekawsze jest to, że może być najbardziej niewygodny i to nie tylko dla samego bohatera, który stał się zakładnikiem własnej legendy, czy dla świata, który uwierzył w mesjański porządek, ale przede wszystkim dla widza, który po dwóch częściach mógłby oczekiwać prostego domknięcia widowiska, a zamiast tego dostanie opowieść o kosztach bycia symbolem i mitem, o politycznej inżynierii, a także o duchowym wypaleniu władzy.
Jeśli Villeneuve rzeczywiście utrzyma kurs wyznaczony przez „Mesjasza Diuny”, finał jego trylogii nie powinien działać jak zwykła kulminacja. Będzie to raczej korekta spojrzenia na wszystko, co przyszło wcześniej. I właśnie ten aspekt, a nie sama skala produkcji, czyni ten film jednym z najciekawszych wydarzeń science fiction 2026 roku.
Trailer / zwiastun Diuny 3
Pierwszy zwiastun zadebiutował w Sieci 17 marca 2026. Nie będę ukrywał – przeszły mnie Ciarki…